Het land van melk en honing?

4 apr

De regen roffelt op het dak van mijn container. 

Het is het soort oorverdovend lawaai dat rustgevend werkt en ik slaap als een roos. Ik ben in Juba en gisteren teruggekomen van een veldbezoek aan provinciehoofdstad Torit.

Vanuit Khartoum naar Juba vliegend, zat ik anderhalf uur lang met mijn neus tegen het raam gedrukt. Onder mij zag ik het landschap veranderen van woestijn naar savanne. Men zegt dat een binnenlandse vlucht tussen de twee hoofdsteden eigenlijk een reis tussen werelddelen is: Juba geldt als Afrika terwijl Khartoum gezien wordt als het Midden-Oosten. Ons gezelschap bestaat uit vertegenwoordigers van diverse ambassades en een aantal mensen van het United Nations Development Programme (UNDP). Vanuit Juba reden over een hobbelige weg naar Torit voor een veldbezoek. We ontmoetten bestuurders en andere ‘lokale partners’ om de resultaten te bekijken van een aantal VN-projecten die bestuur en rechtstaat op lokaal niveau proberen te versterken. We hebben interessante gesprekken over de gemaakte vooruitgang en de uitdagingen in het verschiet.

Een maand geleden sprak ik in een kamp met Zuiderlingen in het Noorden een vrouw die aanstekende gospels zong. Al maanden wachtend op een bus naar het Zuidelijke Wau, zong zij over de terugkeer naar het land van melk en honing. Zonder al te veel in detail te treden, wil ik drie dimensies noemen waarvan ik denk dat ze het Zuid-Soedan na onafhankelijkheid moeilijk gaan maken om de droom van de terugkerenden waar te maken. Politiek, bestuurlijk en economisch.

Ten eerste, de regerende partij – de Sudanese People’s Liberation Movement – was tot voor kort een rebellenbeweging en hun leiders hebben hun sporen in veel gevallen tijdens de burgeroorlog verdiend. Zij zijn bekwaam en vooral loyaal gebleken als militair rebellenleider. Schrijver Mark Twain zei eens: ‘To a man with a hammer, every problem looks like a nail’. Een té zeer veiligheidsgeoriënteerde insteek heeft als risico de veiligheid van de staat boven de veiligheid en het welzijn van de burgers te stellen. De nadruk op loyaliteit boven andere kwaliteiten is begrijpelijk maar behoort tot de sociale gedragingen die wij in het Westen als corruptie classificeren. Een aanverwant risico is dat loyaliteit gezocht wordt langs de lijnen van een stam. Door sommigen wordt de SPLM gezien als te zeer Dinka-gedomineerd.

Ten tweede, Zuid-Soedan is erg dunbevolkt. Ongeveer 8 miljoen mensen wonen verspreid over een gebied dat zo’n 16 keer groter is dan Nederland. Wegen zijn goeddeels afwezig en wapens zijn er in overvloed. Dat compliceert zowel economische ontwikkeling als effectieve overheidscontrole van afgelegen gebieden. Twee manieren om met hiermee om te gaan, zijn het inrichten van een formeel federaal systeem dat veel autonomie bij de regio’s legt en/of het in stand brengen/houden van een informeel neo-patrimoniaal netwerk. De Zuid-Soedanese overheid lijkt haar pijlen gezet te hebben op formele decentralisatie maar of dat qua kosten en capaciteit realistisch is moet nog blijken.

Ten derde, in Zuid-Soedan is veel geld maar weinig economische activiteit en is de welvaart ongelijk verdeeld. Tachtig procent van de Soedanese olie ligt in het Zuiden. De afgelopen jaren heeft het Zuiden minder dan de helft van die olie-inkomsten gekregen. Toch was olie goed 98% van de exportwaarde. Na de afscheiding op 9 juli zullen de olie-inkomsten voor het Zuiden naar verwachting enorm stijgen. De zogenaamde ‘Dutch Disease’ ligt op de loer wanneer Zuid-Soedan niet zorgvuldig met de olie-inkomsten omspringt en haar economie diversifieert.

Wanneer ik wakker word, schijnt de zon zijn warme stralen door mijn raam. De regen is uitgeroffeld, al drupt het water nog na door het lekke dak van mijn badkamer. Ik bedenk me dat veel mensen – inclusief ikzelf – een half jaar geleden sceptisch waren over een vredig en voorspoedig verloop van het onafhankelijkheidsreferendum. Zuid-Soedan heeft de sceptici toen ongelijk bewezen.  Ik hoop opnieuw te sceptisch te blijken.

Advertenties

Eén reactie to “Het land van melk en honing?”

  1. Pepijn april 4, 2011 bij 12:02 pm #

    Ik hoop het ook…mooie benaming trouwens voor geld over de balk smijten: Dutch Disease :).

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: